Familieconflicten: als een ruzie eigenlijk over iets anders gaat

Wat te doen bij familieconflicten?

Een opmerking die verkeerd valt, een afspraak die niet wordt nagekomen of een verschil van mening. Soms is er maar weinig nodig om een conflict te laten ontstaan. Vooral binnen families.

Dat klinkt misschien tegenstrijdig. Je geeft toch om elkaar, dus waarom ontstaat er dan zo gemakkelijk ruzie? Juist omdat familieleden belangrijk voor je zijn, kunnen hun woorden en gedrag je extra raken. Je kent elkaar door en door, hebt samen al veel meegemaakt en verwacht misschien ook meer van elkaar. Daardoor kan een kleine ergernis soms uitgroeien tot een groot conflict.

Of het nu gaat om partners, ouders en kinderen of broers en zussen, de aanleiding van een familieruzie kan heel verschillend zijn. Toch zie ik in mijn praktijk regelmatig hetzelfde gebeuren: een conflict gaat lang niet altijd over datgene waar mensen ruzie over maken.

Wat speelt er onder de oppervlakte bij familieconflicten?

Stel, je ergert je eraan dat iemand zich nergens mee bemoeit, juist overal een mening over heeft of zich nooit aan afspraken houdt. Je spreekt de ander erop aan, die voelt zich aangevallen en voor je het weet ontstaat er weer een discussie.

Maar waarom raakt dat gedrag je eigenlijk zo? Misschien heb je het gevoel dat je er alleen voor staat, dat de ander je niet serieus neemt of dat wat je doet nooit goed genoeg is.

Dat zijn gevoelens die je niet altijd zomaar uitspreekt. Het gesprek blijft hangen bij wat er is gebeurd, terwijl het juist zou moeten gaan over waarom dat je zo raakt. Er vallen verwijten en de irritatie loopt op, maar ondertussen komt niemand echt te weten wat de ander dwarszit.

Zo kun je keer op keer ruzie met familieleden krijgen over hetzelfde onderwerp, zonder dat er iets verandert.

Een ruzie over het huishouden, of toch niet?

Een ouder echtpaar dat bij mij kwam, maakte voortdurend ruzie over het huishouden. Wie deed wat en wie was daar de meeste tijd aan kwijt? Je zou denken dat een andere verdeling van de huishoudelijke taken het probleem zou oplossen, maar zo eenvoudig lag het niet.

Tijdens onze gesprekken stelde ik vooral nuchtere vragen en ik zette mijn belangrijkste gereedschap in: humor. Ik merk echt dat je met humor de sfeer veel luchtiger maakt. Hierdoor valt er een stuk spanning weg, voelen mensen zich veiliger en ontstaat er ruimte om het eens wél te hebben over wat er nu echt speelt.

Zo bleek de man zich tegenover veel mensen minderwaardig te voelen. De denigrerende manier waarop zijn vrouw soms tegen hem sprak, bevestigde voor hem opnieuw het gevoel dat hij tekortschoot. Hij reageerde daarop door zijn vrouw belachelijk te maken omdat zij het huis graag op haar eigen specifieke manier netjes wilde hebben. Dat raakte haar weer erg.

Ze bleven elkaar dus kwetsen, terwijl geen van beiden goed begreep wat de opmerkingen van de ander teweegbrachten. Toen ze tijdens onze gesprekken eindelijk uitspraken wat die opmerkingen met hen deden, veranderde er iets. Ze begonnen beter te begrijpen waarom de ander zo reageerde. Het ging ineens niet meer over een schoon huis, maar over de behoefte om zich begrepen en gewaardeerd te voelen.

Toen dat begrip er eenmaal was, was de verdeling voor het huishouden zo gedaan. Daarbij keken ze ook vooral naar wat ieder van hen het liefste in huis deed. Zo ontstond een oplossing waar ze zich allebei in konden vinden.

Hoe voorkom je dat een familieconflict steeds terugkomt?

Misschien herken je het wel. Je hebt voor de zoveelste keer dezelfde discussie met je partner, je ergert je telkens aan een familielid of een gesprek met je ouders loopt steeds op dezelfde manier uit de hand. Hoe doorbreek je zo'n patroon? Deze tips kunnen helpen:

Vraag jezelf af waarom iets je zo raakt

Natuurlijk kun je boos worden omdat iemand een afspraak niet nakomt. Maar wat maakt je precies boos? Is het de afspraak zelf, of voelt het alsof de ander jou niet belangrijk genoeg vindt? Soms helpt het om daar eerst zelf over na te denken, voordat je de ander erop aanspreekt.

Vertel wat iets met je doet, in plaats van de ander iets te verwijten

'Jij houdt ook nooit rekening met mij!' klinkt heel anders dan 'Ik vind het vervelend als je onze afspraken niet nakomt, omdat ik dan het gevoel krijg dat mijn tijd niet belangrijk is.' Op deze manier geef je de ander de kans om te begrijpen waarom je ergens mee zit. Dat maakt een gesprek vaak een stuk gemakkelijker.

Luister ook naar wat de ander probeert te vertellen

Zeker als je boos of gekwetst bent, is het verleidelijk om meteen te reageren, maar probeer eens door te vragen. Waarom vindt de ander iets zo belangrijk? Wat zit er achter die reactie? Misschien blijkt dat de ander de situatie heel anders ervaart dan jij dacht.

Zoek pas daarna samen naar een oplossing

De neiging is vaak om snel afspraken te maken, zodat de ruzie voorbij is. Maar wat heb je aan nieuwe afspraken als de irritaties blijven bestaan? Geef elkaar eerst de ruimte om uit te leggen wat er speelt. Dan wordt het ook makkelijker om afspraken te maken waar jullie allebei achter staan.

Wanneer kan mediation helpen bij familieconflicten?

Soms lukt het gewoon niet meer om samen uit een conflict te komen. Je hebt al zo vaak geprobeerd om erover te praten, maar iedere keer beland je weer in dezelfde discussie. Of je vermijdt bepaalde onderwerpen omdat je weet dat het anders toch ruzie wordt. Dan kan mediation helpen.

Als mediator kies ik geen partij en ga ik ook niet bepalen wie er gelijk heeft. Ik help jullie om weer echt naar elkaar te luisteren en te ontdekken wat er achter de verwijten en ergernissen schuilgaat. Want pas als je begrijpt wat de ander voelt en nodig heeft, kun je samen verder komen.

Ben jij ook klaar met telkens dezelfde ruzie te voeren?

Bij Need2talk help ik jullie graag om weer met elkaar in gesprek te komen.